habere yorum

Kredi Kartı Kullanıcılarına Altın Tavsiyeler

2012-01-26T08:52:00.003+02:00

Kredi kartları başımıza bela oldu.
Alışveriş yaparken kredi kartı kullansak bir türlü, kullanmasak başka bir dert.
Son yıllarda "memleket ekonomisini kontrol altına almak" için kredi kartı kullanımı teşvik edilir hale geldi. Koca koca bürokratlar, iktisatçılar "kredi kartı kullanın da kullanın" diye feryat ettiler ama muhtemel sonuçlarını düşünmediler.
Şimdi Türkiye'nin bir çok bölgesinde "kredi kartı mağdurları" oluştu. Bu mağdurlardan önemli bir kısmı da "dolandırıcılığa kurban gidenler".

İşte bu sebeple birkaç küçük ikaz yapayım:

Teknolojik gelişmeler doğrultusunda yaygınlaşan kredi kartlarının kullanıcılarının, yaşanması muhtemel dolandırıcılık ve sahteciliklere karşı uyanık olması lazım.

Emniyet Genel Müdürlüğü (EGM) Kaçakçılık ve Organize Suçlarla Mücadele Daire Başkanlığının internet sitesinden derlenen bilgilere göre, kredi kartı dolandırıcıları, kredi kartlarını ele geçirmeseler bile kart sahiplerini maddi zarara uğratabiliyorlar.

Kart numarası, kartın son kullanma tarihi ve kartın arkasındaki CVV2 numarası ile internet üzerinden rahatlıkla alışveriş yapılabiliyor.

Bu sebeple kart üzerindeki bu bilgilerin, art niyetli kişilerden korunması, numaranın bulunabileceği hesap ekstresi, ATM fişi ve slip gibi belgelerin emniyetli bir yerde muhafaza edilmesi, ihtiyaç kalmadığında mutlaka üzerindeki numaraların okunamayacak şekilde imha edilmesi isteniyor.

Sadece buruşturulup çöpe atılan bir belgenin kötü niyetli kişilerce elde edilebileceği, bunun için belli kişileri takip eden, çöpleri araştıran kimseler olabileceği unutulmamalı.

Hangi kurum veya kuruluştan gelirse gelsin, banka ve kredi kartı bilgileri, internet bankacılık numarası ve bunlara ait şifreler, e-posta veya on-line formlara yazılmamalı. Banka veya banka görevlileri, kişilerin şifrelerini ne şekilde olursa olsun talep edemez. Buna dikkat edilmeli ve tanınmayan kişilerden gelen şüpheli e-postalar açılmamalı, açılmışsa ekte gönderilen yazılımlar indirilmemeli, linklere tıklanmamalı.

Kredi kartı ve on-line bankacılık hesap ve kart numarası ile şifreler, kesinlikle bilgisayarda saklanmamalı.
Kişisel bilgisayarlarda işletim sisteminin güvenlik güncellemeleri yapılmalı ve sık sık güncellenen bir antivirüs yazılımı kullanılmalı. Mesela, açık kaynak kodlu bir antivirüs programı olan Kingsoft Antivirus Free

ATM’de işlem yaparken, kimseden yardım istenmemeli ve çevredeki insanlara dikkat edilmeli.

Şifre güvenliği

Şifre çalındığı takdirde, diğer bütün bağlantılı hesaplardaki şifreler değiştirilmeli. Kanuni bir e-posta kullanılıyorsa, e-posta sunucusu sorumlusu aranıp şifrenin geçersiz hale getirilmesi istenmeli. Bankacılık şifresi ise yetkili banka veya yetkili kurum aranmalı.

Şifreler, kişilerin hesaplarına art niyetli kullanıcıların erişmelerini önlemek amacıyla kullanılıyor. Bütün tedbirlere rağmen yeterli zaman ve kaynak olduğu takdirde kırılamayacak şifre matematiksel olarak bulunmuyor. Ancak bu işlemin mümkün olduğu kadar zorlaştırılması ve sürenin uzatılması lazım. İyi kriptolu bir şifrenin kırılması günümüz teknolojisinde bile aylarca, yıllarca sürebiliyor. Şifre seçimindeki gerçek amaç, dolandırıcı ve hırsızların işini zorlaştırmak olmalı.

Kart kullanıcılarının dikkat etmesi gerekenler

Kartlı ödeme sistemleri, beraberinde bazı emniyet problemlerini de getiriyor. Kartlı ödeme sistemlerinde en riskli grubu oluşturan kredi kartı sahteciliği, Türkiye’de de rastlanan bir sahtecilik türü olarak dikkati çekiyor.

Kredi kartı sahteciliğinin önüne geçebilmek, ancak kart sahiplerinin alacağı tedbirlerle mümkün olabiliyor.

Kart kullanıcıları, kart sahteciliğiyle alakalı şunlara dikkat etmeli: "Kredi kartınız kaybolduğu veya çalındığında vakit geçirmeden kredi kartınızı aldığınız bankayı arayıp iptal ettirin.

Kartınızın kaybolacağı veya çalınacağı düşüncesiyle kredi kartınızın bağlı olduğu bankanın müşteri münasebetleri biriminin telefonlarını ajandanıza veya cep telefonunuza kaydedin.

Büyük iş merkezlerinde in-print veya POS makinelerinde kredi kartınız kullanıldıktan sonra alın.

Kredi kartınızı kullanırken tanıdık ve bildik yerlerden alışveriş edin.

Alışverişlerinizden sonra müşteri nüshalarını saklayın ve aylık ekstrelerinizle karşılaştırın.

Kredi kartı şifrenizi hiçbir şekilde banka yetkilisi olsa bile kimseye söylemeyin.

Kredi kartınızın güvenliği sizin şifrenizdir. Eğer şifrenizin öğrenildiğini düşünüyorsanız, şifrenizi değiştirin.

İnternet vasıtasıyla kredi kartıyla alışveriş yapmamaya çalışın.

Alışveriş yaptığınız yerlerde POS makinelerinin hangi bankaya ait olduğu gözükmektedir. Kredi kartınızın POS makinesi haricinde bir başka makineden geçirilmemesine dikkat edin.

Turistik yörelerde, benzinci, halıcı, araba kiralama şirketleri, oteller ve kuyumcularda kredi kartınızı kullanırken dikkat edin.

Yeni kredi kartınız size belirtildiği zamana kadar gelmezse ilgili bankayı arayıp kartınızın durumunu sorun."

Cep Telefonsuz ve İnternetsiz Yaşayamıyoruz

2012-01-25T23:46:00.004+02:00

Çağın yeni fobisi, “nomofobi” adı verilen, ceptelefonuyla iletişim imkânından uzak kalma korkusu.

İngilizce “no mobile phobia” cümlesinden türetilen “Nomofobi”hastalığı daha çok gençlerde ve iş adamlarında rastlanılan bir rahatsızlıkcinsi...

İngiltere’de yapılan bir araştırma, 13 milyonİngiliz’in (bu rakam her geçen günartıyor) “21. yüzyılın bu yeni bağımlılığından” mustarip olduğu ortayaçıkardı.

Cep telefonuna bağımlılığın sebebi, insanlarınaileleri ve arkadaşlarıyla sürekli temas halinde olma arzusu... Bu insanlar ceptelefonlarına öylesine bağımlı hale geliyorlar ki,

telefonun bataryasının şarjınınbitmesi veya telefonu nereye koyduğunu bulamamak gibi insanî durumlar,streslerini hayli artırıyor, hatta çıldıracak gibi oluyorlar.

Araştırmaya katılan her iki kişiden biritelefonlarını asla kapatmadığını, her 10 kişiden biri de işleri dolayısıyla herzaman ulaşılabilir olmak istediğini söylemiş. Bu araştırma Türkiye’deyapılsaydı, sonucun daha vahim olduğunu bilmek için kâhin olmaya lüzum yok.Metroda, otobüste, minibüste, sinemada, lokantada ve benzeri yerlerdetelefonundan ayrılamayan kişileri görmek için dikkatle bakmaya bile gerekkalmıyor. Çünkü özellikle de gençlerin telefona yapışık yaşadıklarına şahitoluyoruz.

Uzmanlar, “nomofobi”nin cep telefonukullanıcılarının yüzde 53’ünü etkilediğini, erkeklerin yüzde 58, kadınların iseyüzde 48’inin şarjları bittiğinde, kontörleri tükendiğinde, telefonlarınıkaybettiklerinde veya kapsama alanı dışına düştüklerinde endişelerininarttığını söylediklerini açıklıyorlar.

ModernÇağın Köleliği: İnternet

İnternet kullanımındaki artış ve sosyal medyanınönlenemez yükselişi bazı kullanıcılar için ‘internet bağımlılığı’nı gündemegetirdi.

Sorunlu internet kullanımı, psikiyatrinin yeni ilgialanlarından biri. Ülkemizde genç nüfusun fazlalığı ve internet kafelerinkontrolsüz yaygınlaşması, yeni tanımlanan ‘internet bağımlılığı’na zeminoluşturuyor.

İletişimi artırmak ve bilgi paylaşımınıkolaylaştırmak için geliştirilen internet, zaman içinde tahmin edilenin ötesindeyaygınlaşırken, bazı kullanıcılar internete girişlerini kontrol edemeyerek iş,sosyal ve özel alandaki işlevselliklerinde problem yaşamaya başladılar.İnternet kullanımındaki artış, bu kişiler için sorunlu kullanıma, hatta“bağımlılığa” dönüştü.

İnternet kullanımıyla ilgili aşırı zihinselmeşguliyet, kullanımı sınırlama ve kontrol etmeyle ilgili tekrarlayıcıdüşünceler, erişim isteğini durduramama, işlevselliğin çeşitli seviyelerdebozulmasına rağmen internet kullanmayı sürdürme, giderek artan sürelerdeinternette zaman geçirme, kullanma imkânı bulunamadığı zaman arama ve aşermegibi davranışlar, internetin aşırı ve kötü kullanımıyla ilgili sorunlar olarakdikkat çekiyor.

İnternet bağımlılığı ya da sorunlu internetkullanımı, psikiyatrinin en yeni ilgi alanlarından biri haline gelmişbulunuyor. Bakırköy Prof. Dr. Mazhar Osman Ruh Sağlığı ve Sinir HastalıklarıHastanesi doktorlarından Uzman Dr. Ömer Şenormancı ve Uzman Dr. RamazanKonkan’ın, bugüne kadar internet bağımlılığı hakkındaki araştırmalardanyaptıkları derleme, internet bağımlılığı ya da sorunlu internet kullanımınınhenüz diğer bağımlılık tiplerindeki gibi çerçevesi tam çizilmiş bir teşhis vedeğerlendirme ölçütüne sahip olmadığını ortaya koydu.

İnternetBağımlılığı Nasıl Anlaşılır?

Dünyada internet bağımlılığının yaygınlığının yüzde1,5 - 8,2 arasında değiştiğine, kültürler arasında internet bağımlılığısıklığının farklı seviyelerde seyrettiğine dikkat çekilen çalışmada; sosyalfobi, manik depresyon, anksiyete bozuklukları, utangaçlık, içe dönüklük,kişilik bozuklukları ve dikkat eksikliği, hiperaktivite bozukluğunun internetbağımlılığında en sık rastlanan psikiyatrik teşhisler olduğu kaydedildi.

Çalışmaya göre, internet bağımlılığının tedavisiiçin ağırlıklı olarak psikoterapi ve bazı farmakolojik girişimleri içerençözümler tavsiye edilirken, tedavide alkol ve madde bağımlılığı ve kötüyekullanımıyla klinik benzerlikleri göz önünde bulundurularak benzer tekniklerdenyararlanılıyor.

Türkiye’de de internet bağımlılığı giderek dahaönemli bir sorun haline geliyor. Genellikle aşırı internet kullanan kişilerinaileleri aracılığıyla psikolog ve psikolojik danışmanlara başvuru yapılırken,önümüzdeki senelerde bu sorunun ülkemizdeki psikiyatri pratiğinde daha çok yeralacağı öngörülüyor.

İnternet bağımlılığının psikopatolojisi,değerlendirilmesi ve kanıta dayalı tedavi yöntemlerinin geliştirilmesi içinstandardize edilmiş, geniş ölçekli yeni çalışmalara ihtiyaç olduğuvurgulanıyor.

İstanbul 7 Gün Elektriksiz

2012-01-25T23:31:00.002+02:00

Bayrampaşa ve Silivri'de yapılacak bakım ve tamiratçalışmaları sebebiyle yedi gün boyunca İstanbul’un Avrupa yakasında elektrikkesintileri uygulanacak. Duyurması benden, tedbir almak sizden…

27 Ocak ile 1 Şubat 2012 tarihleri arasında yapılacakolan elektrik kesintisi için açıklama, Boğaziçi Elektrik Dağıtım AŞ'den (BEDAŞ)geldi. Buna göre, Silivri ilçesinde 27 Ocak Cuma günü 09.00 - 12.00 saatleriarasında Kurfallı ve Bekirli köyü civarına elektrik verilemeyecek.

Yine Silivri'de, 28 Ocak Cumartesi günü 09.00 - 12.00saatleri arasında ise Alibey Mahallesi Turgut Özal Bulvarı, Kara Mustafa,Akgün, Silivri caddeleri, Kuyucu Çıkmazı, Çukurçeşme, Çetin, Çağlar, YusufÇoğal, Gürbüz ve Dr. Şemsettin sokaklarında elektrik kesintisi uygulanacak.

29 Ocak Pazar günü de 09.00 - 13.00 saatleriarasında Beyciler köyü, Silivri Caddesi, Çerkezköy TEM Gişeleri ve civarıelektrik alamayacak.

Bayrampaşa'da ise 27 Ocak Cuma günü 08.00 - 15.00saatleri arasında Kocatepe
Mahallesi, Bayrampaşa Şehir Parkı, aynı gün09.00-17.00 saatleri arasında Muratpaşa Mahallesi, Sinema Sokak 2 numaradan26'ya kadar, Onarım Sokak numara 8'den 39'a kadar elektrik verilemeyecek.

Bayrampaşa'da 28 Ocak Cumartesi günü 09.00 - 17.00saatleri arasında Muratpaşa Mahallesi, Kâmil Caddesi 50'den 70 numaraya kadar,Kosova Caddesi numara 91'den 129'a kadar, aynı saatlerde 30 Ocak Pazartesi günüise Muratpaşa Mahallesi, Kâmil Caddesi 50 numaradan 70'e kadar, Şeref Sokak20'den 50 numaraya kadar elektrik verilemeyecek.

Bayrampaşa'da 1 Şubat Çarşamba günü 09.00 - 17.00saatleri arasında da, Muratpaşa Mahallesi Gülhan Sokak numara 7'den 44'e, İnanSokak 23 numaradan numara 50'ye, Cemiyet Caddesi 58'den 85 numaraya, ÇeşmeSokak 30 numaradan 43'e, Akın Sokak 1'den 40 numaraya kadar elektrik kesintisiuygulanacak.

Not:Bu açıklamanın yapılmasına sebep,elektrik kesintisinden mütevellit meydana gelecek cihaz arızalarının tazminedilmesine engel olmak için… Yoksa BEDAŞ ciddi miktarda tazminat ödemekmecburiyetinde kalabilir.

KALBİMİ DAĞLARDA BIRAKTIM

2006-05-22T09:38:00.000+03:00

iki kardeş elele vererek yeni bir kitap yazmışlar: "kalbimi dağlarda bıraktım".
hayatının baharında evini, barkını, sevdiklerini, işini, okulunu bırakarak vatan görevi için kışlaya giden delikanlıların öykülerinin olduğu kitabın yazarları islam gemici ve kardeşi abdullah gemici.
acemi birliğine ilk teslim oldukları gün, her asker gün gelip de teskere alacağı ânı hayal etmeğe başlar.
hele de ana kuzusu biriyse, asker ocağında geçen her bir dakika uzar da uzar.
gün gelir, acemi eğitimi biter, usta asker olunur. sonra...
sonrası karışık. kimi bölük yazıcısı olur, kimi komutan postası, kimisi de timlerde görev alır.
"operasyon" emri gelir, hazırlıklar yapılır, teçhizat tamamlanır, skorsky helikopterler iner alana, timler sırasıyla binerler uçan araçlara... "bilinmez"e doğru bir yolculuk başlar. "giden"in "dönüp dönmeyeceği" meçhuldür.
dağlarda gezerken aniden bir silah patlar ve herkes yere kapaklanır, bir siper bulma telaşına düşer. sonra da ateşe ateşle karşılık verirler.
cihangir de, metin de, ahmet de, turan da, mustafa da, tolga da dokunurlar tüfeklerinin tetiğine. çatışmanın ne zaman biteceği belli değildir.
karşıdakiler silahlı çatışmada tecrübeli, artık insanlıktan çıkmış, sadece öldürmeyi düşünen kimselerdir. suyu sadece içmek için gören, kanlı çatışmalardan sonra bölgeden uzaklaşmak
için günlerce yürüyebilen, mağaralarda yaşayan bu kişilere karşı, daha birkaç ay öncesine kadar annesinin dizinin dibinde oturan gençlerimizin şansı ne olabilir ki, demeyin, o zor şartlarla karşılaştıktan sonra, hepsi birer aslan kesilir.
aralarından biri bölücü kurşunuyla vurulup da yere düşerken, son anında ne düşünür, dersiniz? o anda yanında sadece ve sadece "sevdiği"nin olmasını ister. annesi, kardeşi, babası veya sevgilisi...
şehitlerin unutulmadığını göstermek için yazıldığı belli olan kitabı okurken gözyaşlarına hakim olmak mümkün değil.

Ara Güler: Fotoğraf san'at değil...

2005-11-17T13:42:00.000+02:00

Türk fotoğrafının 'duayen' ismi Ara Güler, Anadolu ajansı muhabirinin sorularına verdiği cevaplarda ilginç şeyler söylemiş:

Soru: Cumhurbaşkanlığı Kültür ve Sanat Ödülleri'nden birine de siz layık görüldünüz. Aldığınız bu ödülü nasıl değerlendiriyorsunuz?
Ara Güler: Bu ödül devlet sanatçılığının üzerindedir bence. Zaten Devlet Sanatçılığı kavramına da karşıyım. Geçtiğimiz sefer 80 kişiye verildi. Şarkıcılar falan sanatçı ilan edildi. Devlet sanatçılığı gibi kavramlar ancak komünist ülkelerde olur.

Soru: Sanatçı olarak tanımlanmayı şiddetle reddediyorsunuz?
Ara Güler: Doğru. Fotoğraf san'at falan değildir deyip duruyorum millete. Neyse ki ödül, kültür hayatına katkı yapanları da kapsıyor! Bizler görsel tarihçiyiz. Tarih, sanattan daha önemlidir bana soracak olursan.

Soru: 'çektiklerim içinde en çok beğendiğim budur' dediğiniz bir fotoğraf var mı?
Ara Güler: Sirkeci'de bir tramvayın önünde at arabasını çeken arabacının fotoğrafımı öyle severim.

Soru: Kenarda kalmış, gün ışığına çıkmayan önemli fotoğraflarınız var mı?
Ara Güler: Çok var. Bunlar öne çıkanlardır. Mevcut malzemeden rahatlıkla 5 kitap daha yapabilirsiniz. Lüzumu yok o kadar da. Herkesin tek işi sen değilsin ki. Milletin işi var, gücü var; karısını gezmeye
götürecek, yemeğini yiyecektir. Bir fotoğrafı seyretmektense dolma yemek daha keyiflidir bence de.

Soru: Fotoğraflarınız en önemli kültür hazinelerinden biri bu ülkenin...
Ara Güler: Ölmeden bir gün önce hepsini yakmak lazım, kiloyla satarlar yoksa! Türkiye'nin arşividir, ama dünyadan da çok önemli fotoğraflar var.

Soru: Döneminizin foto muhabirlerinden sizi ayıran özellik neydi?
Ara Güler: Eski foto muhabirleri arasında iyileri vardı ama benim şansım vardı. Uluslararası yayın organları ile iletişimimi iyi kurdum. Bende şeytan tüyü de vardır. Ayrıca fotoğraf çekmek sadece deklanşöre basmakla yapılacak iş değildir. Entelektüel birikiminizin olması gerekir. Orhan Kemal, Yaşar Kemal ile aramızda fark yoktur. Onlar yazıyla bakar dünyaya ben fotoğrafla...

Soru: Fotoğraflarınız her yerde karşımıza çıkıyor, aldığınız telif ücretlerinden epey zengin olmuşsunuzdur herhalde...
Ara Güler: Neredeee! Her yerden benim çektiğim ama benden izin alınmadan basılan bir fotoğraf karşıma çıkıyor. Bu konuda müthiş bir arsızlık var bizde. Bu yaştan sonra hangi birinin peşinde koşacaksın. Ama çok üzüyor bu beni.

Soru: Gününüzün ne kadarını fotoğrafa ayırıyorsunuz?
Ara Güler: Tümünü... Başka bir şey yok ki hâlâ hayatımda.

.........................

ara güler'in aa'ya verdiği röportaj böyle.
ünlü fotoğrafçının sözlerinin cümle aralarında sitem gizli. hem de büyük sitem var ama anlayana. san'ata değer verilmeyen bir ülkede yaşamak, insanın zoruna gidiyor doğrusu...

oturup koca bir roman veya öykü yazıyorsun, suya resim çiziyorsun, fotoğraf çekiyorsun, film yapıyorsun, şarkı besteliyorsun, sonuç?
netice, kocaman bir sıfır! telif hakkını alamamayı mı söylersin, reklamın olmayınca kimsenin sana değer vermemesini mi?
hal böyle olunca, herkes kısa yoldan şöhret olup da paraya kavuşmak istiyor. çünkü asıl eserlerini biraz para sahibi olunca üretebileceklerini düşünüyorlar.
haksızlar mı?

Orhan Pamuk Dosyası

2005-11-02T11:08:00.000+02:00

Aşağıdaki iddiaların tamamı, Emekli Hava Füze Kıdemli Albay Osman Şahin'e ait. Bu yazıda anlatılanların bir çoğuna ben de sonuna kadar inanıyorum ve zaten daha önceleri çeşitli vesilelerle buna benzer görüşlerimi ifade etmiştim ancak kimi atgözlüklü kişiden yoğun eleştiriler almıştım.
Hadi bakalım, şimdi ne diyeceksiniz?

İstihbarat dünyasında "kuş yumurtası üretmek" diye bir deyim vardır.
Diyelim ki x ülkesinde bundan 20 sene sonra yapmak istediğiniz uzun vadeli bir operasyon var. Bu operasyon için size çeşitli provakatörler lazım ve en güvenilir provakatör kendi yetiştirdiğinizdir. Bu iş için yetenekli ama geleceği parlak olmayan zayıf karakterli bir "yumurta" bulunur.
Mesela bu genç üniversitede devşirilir ve aşama aşama önce öğretim görevlisi daha sonra da medya parlatmaları ve şirket sponsorluklarıyla ülkede sözü dinlenen bir Profesör(!) haline getirilir. Gerekirse tüm araştırma ve kitapları da eline hazır olarak verilir. Ülkedeki insanlar bu kişinin yazdığını sandıkları muhteşem eserleri okur ve ona olan saygıları artar.
Böylece yumurta kuluçka aşamasını bitirmiş ve çatlayıp güzel bir kuş olma zamanı gelmiştir. Belirlenen zamanda bu profesör medya yoluyla müthiş radikal açıklamalar yapmaya başlar ve tüm ülkeyi karıştırır. Aynı anda kendisi gibi yetiştirilen diğer yumurtalar da farklı faaliyetlere girişirler. Neyse konu uzun, benim yerim dar ama ilgilenenler için Doğu Bloku'nun çöküş dönemine bakmalarını salık veririm.

Bu alakasız konudan sonra gelelim Orhan beye.
Ferit Orhan Pamuk Bey (kimsenin bilmesini istemediği göbek adı Ferit'tir) sülâlece aristokrat tabakasına mensuptur ve bugün eleştirdiği devletin çok ekmeğini yemiştir. Mesela dedesi Cumhuriyetin ilk mühendislerindendir ve özellikle Atatürk, İnönü dönemlerinde yapılan demiryolu hamlesinde büyük ihaleler alıp kısa zamanda zengin olmuştur. Oğulları bu koca servetin büyük kısmını sefahatle tüketseler de Orhan Pamuk'un zengin bir hayat sürmesine yetecek kadar servet kalmıştır.
Babası deseniz, Türk özel sektörünün duayenlerinden Gündüz Pamuk. Amerika'nın IBM şirketinin Türkiye'ye atadığı ilk genel müdürlerden. 1959-1964 yılları arasında IBM firmasının tüm devlet birimlerine ve silahlı kuvvetlere sattığı cihazları pazarlayan kişi. 1964 yılından sonra Koç Holding'de Aygaz Genel Müdürlüğü, Koç Holding Plan Grubu Başkanlığı, Arçelik müdürlüğü yapmış ayrıldıktan sonra iki sene de PETKİM'in başında bulunmuştur. Yani Orhan Pamuk'un babası Türkiye'nin başarılı özel sektör yöneticilerinden biri. Bu kadar da değil Gündüz Pamuk, İsmet Paşa'nın yakın dostudur ve SODEP'in kurucularındandır.
Kısacası Pamuk ailesi, dönemlerinde zengin oldukları Halk Partisine büyük bir sadakatle bağlı. Anne tarafı deseniz o da aristokrat. Anne tarafından büyük dedesi 1700'lü yıllarda Girit Valiliği yapmış İbrahim Paşa. İbrahim paşa geniş torun yelpazesine sahip ve bu kanaldan Orhan Pamuk'un ilginç akrabaları var. Mesela Hürriyet Gazetesinde edebiyat yazıları yazan papyonlu Doğan Hızlan ve eski İş bankası genel müdürü Ferit Basmacı, Orhan Pamuk ile uzaktan akraba. Karısı Aylin Pamuk bile aristokrat. Aylin hanımın anne tarafı Beyaz Rusya'dan göç etmiş ve daha sonra Osmanlı hizmetine girmiş bir Rus soylusuna dayanmakta. Babası ise Osmanlı Adliye Nazırı Kâzım Bey'in oğlu.
Bundan dolayı Orhan Pamuk'un muhalif olmasını hiç anlayamamışımdır. Hani fakir ve hayatını zorluklar içinde geçirmiş birisi olsa belki anlayacağım ama Orhan Pamuk sülalece aristokrat tabakasına mensuptur ve bugün eleştirdiği devletin çok ekmeğini yemiştir.
Kısacası Pamuk ailesi, dönemlerinde zengin oldukları Cumhuriyet Halk Partisi'ne büyük bir sadakatle bağlı.
Bugün Türkiye'deki sisteme binlerce eleştiri yağdıran Orhan Pamuk bu eleştirileri yapacak en son kişidir çünkü Osmanlı'dan beri bu ülkeyi yöneten aristokrasinin tam bir üyesi kendileri.
Peki, "Orhan Pamuk'ta oluşan bu sistem düşmanlığı nereden kaynaklanıyor ve acaba yapay bir düşmanlık mı?" sorularına cevap arayalım.
Orhan Pamuk'un hayatının ilk evrelerine baktığımız zaman koca bir başarısızlık olduğunu görüyoruz. 30 yaşına kadar iki okul değiştirmiş ve sırf askerliğini kısa dönem yapmak için Gazetecilik okumuş bir insan. İlk başlarda ressam olmak isterken sonra yazarlığa sarıyor. Yıllarca evinin odasına kapanarak ödüller alan ama kimsenin para vermek istemediği romanlar yazıyor. Tam "artık buraya kadarmış" aşamasına geldiği anda sihirli bir değnek değmiş gibi Orhan Pamuk'un kitapları satmaya ve yurtdışında tanınmaya başlıyor. Peki bu sihirli değnek acaba nerede değmiş olabilir? Benim kanaatimce bu değneğin izini Amerika'da sürmek lazımdır. Amerika'ya gitmeden önce Orhan Pamuk üzerinde derin etkileri olduğu anlaşılan birisinden bahsetmek lazım. Bu kişi Orhan Pamuk'un erkek kardeşi Şevket Pamuk.
Şevket Pamuk, Orhan'ın ilk dönemlerinin aksine oldukça başarılı bir insan. Amerika'da Yale, Berkeley gibi üniversitelerde ekonomi okuduktan sonra Türkiye'de bir çok üniversitede ders veren Şevket Pamuk, Osmanlı ekonomisi üzerinde tanınmış bir uzman. Kendisi pek çok yabancı üniversitede Osmanlı ve Türkiye ekonomisi üzerine dersler vermiş. Bu üniversitelerden en ilginci İsrail'de bulunan Negev Ben Gurion ve hatta anarşik faaliyetleri yüzünden Osmanlı tarafından Filistin'den kovulacak kadar fanatik siyonist olan David Ben Guriondan almıştır. Üniversitenin derslerini MOSSAD'ın da ilgiyle takip edip raporlar hazırlattığı bir "Ortadoğu Çalışmaları" bölümü bulunmakta.
İşte sayın Şevket Pamuk böylesine kaliteli bir bölümde ders verebilecek kadar yetenekli bir ekonomi uzmanımız. Ben Gurion üniversitesinin başında, 14 sene Dünya Bankasında çalışmış ve daha sonra bu başarılarından ötürü Rotary ve Lions kulüplerinin "2000 yılının adamı" olarak seçtikleri Prof. Avishay Braverman bulunmakta. Böylesine başarılı bir ekonomistin yönettiği üniversitede ekonomi dersi vermenin önemini anlamışsınızdır. İşte Orhan Pamuk'un kardeşi Şevket Pamuk bu kadar değerli bir hocamız.
Evet biz Orhan Pamuk'un Amerika yolculuğuna dönelim gene.
1985-1988 arasında tam üç sene Amerika'da kaldı Orhan Pamuk. Bu dönemde Amerika'da harıl harıl kitap yazmanın dışında çok önemli bir kursu da başarıyla bitirdi. Bu kurs, Iowa üniversitesi bünyesinde verilen International Writing Program (IWP) isimli çok ilginç bir kurs. Kursun amacı dünyanın değişik bölgelerinden gelen ve kendilerinde potansiyel görülen yazarların Amerikan hayatını tanımaları ve kitaplarını yazabilecek güzel bir ortama kavuşmaları. Bu "iyiliksever" programın bünyesinde her sene 20 kadar yazar ağırlanıyor. İşte Orhan Pamuk\'un bu kurstan sonra hayatı değişti. Yani onun deyimiyle "Bir kursa gitti hayatı değişti". Bu arada kurstan 2004 yılında mezun olan bir başka Türk'ün ismi de (Mahir Öztaş) aklınızda bulunsun çünkü geleceği parlak.
İnsan düşünmeden edemiyor "bu üniversite bu kadar insanı çağırıp onları aylarca yedirip içirecek ve ağırlayacak parayı nereden buluyor?" diye. Cevabı basit: Bu yazar eğitim kursu programının başsponsoru Amerikan Dışişleri Bakanlığı. Orhan Pamuk'un şansı Amerika'da bundan sonra oldukça açılıyor. Baktığımız zaman Orhan Pamuk'un Amerika'da basılan kitaplarının tamamına yakını aynı yayınevinden çıkmış. Bu yayınevi Random House. Yayınevinin sahipleriyse dünyaca ünlü Alman Bertelsmann yayıncılık. Bertelsmanın kurucusu ve şu anda emekli hayatı süren dünyanın en zenginlerinden Reinhard Mohn da sihirli değnek örneklerinden.
Bay Mohn İkinci Dünya Savaşında general Rommel'in Afrikakorps birliğinde asteğmen olarak savaşıyor. Burada Amerikalılara esir düşerek Kansas'da bir esir kampına tıkılıyor. O zamana kadar kitaplara ilgi duymayan Mohn, bir anda kitapsever oluveriyor. Savaştan sonra komünizm tehdidi altındaki ülkesine dönen Mohn aniden bir yayınevi açarak ilahi kitapları ve dini kitaplar basmaya başlıyor. İşte Bertelsman'ın kuruluşu böylesine mütevazi. 1991 senesinde emekli olduğu zaman Bertelsmann dünyanın en büyük yayıncılarından ve kendisi de karun kadar zengin. Bu Amerikalılar asteğmen Mohn'a esir kampında ne yedirdilerse, adam başarının sırrını buluveriyor bir anda.
Bertelsman'ın bir diğer ilginç özelliği Doğan Holding ile 2001 senesinde müzik piyasasına yönelik bir ortaklığa gitmeleri. Bu ortaklığın tüm görüşmeleri bizzat Aydın Doğan'ın kızı Hanzade tarafından yapıldı. Buna göre şu an Türkiye'de yayınlanan pek çok yabancı müzik albümü hep bu ortaklığın sayesinde Türkiye'ye ulaşıyor. İşte bu büyük grup, Pamuk'u çok sevmiş olacak ki, tüm kitaplarını satsa da satmasa da ısrarla basıyorlar.
Orhan Pamuk'un en büyük başarılarından biri de dünyaca ünlü IMPAC Dublin ödülünü almış olması. Bu ödül öylesine basit bir plaket değil tabii ki, çünkü ödül jürisi "Benim Adım Kırmızı" kitabını öylesine beğenmiş ki, bir de hediyesi olarak 115 bin dolar vermişler. Peki bir Türk yazarına kendisiyle aynı mesleği yapan çoğu meslektaşının hayatları boyunca bir arada göremeyeceği meblağı veren kurumun arkasındaki güç kim? Bu şirket ödüle ismini veren IMPAC şirketi.
IMPAC tüm dünyada yaygın yönetim danışmanlığı hizmetleri veren bir Amerikan şirketi. "Yönetim danışmanlığı" adı altında güzel "istihbarat hizmetleri" verdiği de bilinir. Şirketin başındaki Dr. James Irwin İrlanda'yı ve kitapları çok sevdiği için böylesine güzel bir ödül ortaya çıkarmış ve her sene başarılı bir yazara bu ödül veriliyor. Edebiyatsever dostumuz bay Irwin çok da aktif birisi. Kendisi Amerikanın önde gelen Cumhuriyetçileri'nden ve Amerikan ordusuyla arası harika. O kadar harika ki, Amerikan Askerî Akademisi West Point'den üstün hizmet ödülü almış. Orhan Pamuk'a verilen ödülün sponsoru bay James Irwin "International Democratic Union" derneğinin de baş üyesi ve muhasebecisi. Bu dernek dünya çapındaki merkez sağ partileri bir araya getirmek için kurulmuş. Kurucuları arasında Ronald Reagan, Margaret Thatcher, Baba George Bush, Helmut Kohl ve Jack Chirac gibi önemli isimler de bulunmakta. Derneğin Türkiye'den de iki üyesi var. Bunlar Anavatan Partisi ve Doğru Yol Partisi. Derneğin şu anki başkanı Avustralya'nın Amerikan yanlısı başbakanı John Howard. James Irwin bunun dışında Washington'da bulunan "Center for Democracy" derneğinin de üyesi. Tüm dünyaya Amerikan demokrasisi getirme amacındaki bu derneğin en ilginç siması artık hepimizin tanıdığı Henry Kissinger. Kissinger dendi mi, o demokrasinin nasıl geleceğini hepiniz tahmin edersiniz herhalde?..
Orhan Pamuk'un otuz yaşlarına kadar odasından çıkmayan biri olarak çok büyük aşamalar kaydettiği büyük bir gerçek. Şu anda kazandığı ünün ve paranın keyfini çıkarmakla meşgul. Taksim meydanına yakın ve muhteşem boğaz manzaralı teras katında yeni eserleriyle uğraşıyor. Duvarlarında Japon edebiyatına kadar tasnif edilmiş yüzlerce kitap bulunan lüks dairesini sadece çalışma amaçlı kullanıyor ve bazen de yakın dostlarıyla yemek yiyor. Bu eve sık sık gelen yakın dostlardan biri de Yahudi asıllı Amerikan gazetecisi Jeri Liber.
Bu şahsiyeti, hafızası güçlü okurlar hatırlayacaklardır. Kurucusu olduğu insan hakları izleme komitesini temsilen Türkiye'deki insan hakları ihlallerini konu alan bir rapor yazmıştı. Sonra bu rapor kitap haline de dönüştürüldü. Bu raporda Türk ordusunun Kürtlere katliam yaptığını iddia edilmiş ve Türk ordusuna açıkça "serseriler" diye hitapta bulunulmuştu Bu kitabın çevirisini yapan Ertuğrul Kürkçü ve Ayşe Nur Zarakoğlu hakkında dava açılınca, Jeri Liber onlara destek vermek için hemen Türkiye'ye gelerek mahkemelere katılmıştı.
Herhalde Orhan Pamuk'un fikirlerinin oluşmasında Jeri Liber ile teras katında yaptığı yemekli özel sohbetlerin büyük etkisi olmuştur.
Evet sevgili dostlar uzun bir yazının sonuna geldik.
Keşke Orhan Pamuk gibi yazarlarımız bu şekilde açıklamalar yapmasa da biz de edebiyatçılarımızla ilgili böyle uzun yazılar yazmasak.
Bu arada yazıyı yazarken sabahı etmişiz gene ve dışarıdan kuş sesleri geliyor.
"Kuş sesleri" çok güzel ama her "kuşun" sesi değil tabii ki.